بلاگ
نسبت چرخ دنده
مفهوم نسبت چرخ دنده (Gear Ratio)
نسبت چرخ دنده عبارت است از نسبت تعداد دندانههای چرخ دنده محرک (چرخ دندهای که نیرو را میگیرد و میچرخد) به تعداد دندانههای چرخ دنده متحرک (چرخ دندهای که تحت تأثیر چرخ محرک میچرخد).
فرمول کلی نسبت چرخ دنده به صورت زیر است:
توضیح و کاربرد:
- **سرعت دورانی:**
* اگر نسبت چرخ دنده بزرگتر از 1 باشد، یعنی چرخ دنده متحرک دندانههای بیشتری دارد، در نتیجه سرعت چرخش آن کمتر از چرخ دنده محرک است.
* اگر نسبت چرخ دنده کوچکتر از 1 باشد، سرعت چرخ دنده متحرک بیشتر خواهد بود.
- **گشتاور:**
* نسبت چرخ دنده همچنین بر گشتاور تأثیر دارد.
* اگر نسبت چرخ دنده بزرگتر از 1 باشد، گشتاور (نیروی چرخشی) افزایش مییابد اما سرعت کاهش پیدا میکند.
* اگر نسبت چرخ دنده کوچکتر از 1 باشد، گشتاور کاهش مییابد ولی سرعت افزایش پیدا میکند.
- **مثال:**
فرض کنید چرخ دنده محرک 20 دندانه و چرخ دنده متحرک 40 دندانه دارد.
یعنی چرخ دنده متحرک دو برابر کندتر میچرخد، ولی گشتاور آن دو برابر بیشتر است.
کاربردهای عملی:
* در خودروها، برای تنظیم سرعت و گشتاور موتور به چرخها از جعبهدنده استفاده میشود.
* در ماشینآلات صنعتی برای کنترل نیرو و سرعت.
* در دوچرخهها برای تغییر سرعت و راحتی رکاب زدن.